Malbork
Malbork to niezwykle popularne miasto w województwie pomorskim, malowniczo ulokowane nad rzeką Nogat. Malbork zyskał sławę w szerokim świecie głównie swojej historii powiązanej z Zakonem Krzyżackim oraz potężnej twierdzy krzyżackiej, która z dumą wyrasta nad miastem.
Historią istnienia malborska warownia sięga 1276 roku, kiedy to przybył tu i osiadł Zakon Krzyżacki. Nowe miasto i zamek nazwano od imienia Maryi "Marienburg", a polska nazwa to właśnie Malbork.
Poza ogromnym zamkiem Malbork oferuje miłe kąpielisko miejskie nad szeroką odnogą Wisły - Nogatem, gdzie prócz kąpieli można wypłynąć w rejs statkiem np. do Białej Góry.
Malbork przyciąga również turystów licznymi imprezami plenerowymi wraz z największą i najbardziej znaną "Oblężenie Malborka". Do miasta zjeżdżają wówczas tysiące turystów i dzięki pięknej scenerii i rzetelnie odtworzonej inscenizacji przenoszą się do czasów średniowiecznych wojen.
Zabytki Malborka
- zamek wielkich mistrzów krzyżackich z XIV-XV w. otoczony murami obronnymi z bramami, składający sie z trzech oddzielnych zamków: Zamku Wysokiego, Zamku Średniego oraz Zamku Niskiego zwanego także Przedzamczem
- Ratusz w Malborku – wzniesiony został w latach 1365-1380 w miejscu wcześniejszego ratusza. Rekonstruowany w końcu XV w. i w roku 1901 przez Conrada Steinbrechta. Zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony, dwukondygnacyjny. Ma dwuspadowy dach z dwoma ozdobnymi szczytami i wieżyczkę pośrodku kalenicy. W wieżyczce znajdował się dzwon odlany w 1407 roku. W piwnicach przed wojną znajdowała się restauracja „Ratskeller” z izbą pamięci Hindenburga. Obecnie w Ratuszu mieści się Młodzieżowy Dom Kultury "Ratusz"
- Resztki murów obronnych wraz z bramami oraz basztami – wzniesione w I połowie XIV wieku z cegły. Mają konstrukcję arkadową. Są stosunkowo cienkie, jak na konstrukcję obronną. Zasadnicza grubość ściany wynosi 45 cm (1,5 cegły) wzmocniona jest od strony miasta filarami o grubości 45 cm.
- Brama Mariacka, zwana także Sztumską oraz Przewozową – zbudowana razem z systemem obronnym w I połowie XIV wieku. Wznosi się ona na planie prostokąta o wymiarach 6,6 na 7,6 metra na wysokość 10 metrów. Jej fasadę południową i północną zdobią blendy zamknięte ostro łukami. Ta gotycka budowla uzyskała po pożarze dachu w 1838 r. charakterystyczną nadbudówkę z muru pruskiego. Na przełomie 1936/37 roku przystąpiono do rekonstrukcji dachu według projektu mistrza budowlanego Paula Domberta. Rozebrano wieżyczkę, a bramę nakryto czterospadowym dachem, kryjącym krenelaż. Zegar umieszczono w ozdobnym krenelażu. Po II wojnie światowej nie nakryto baszty dachem z 1937 roku.
- Brama Garncarska, zwana także Elbląską lub Św. Ducha – zbudowana najprawdopodobniej w roku 1380. Jest bramą pięciokondygnacyjną wysokości 12m, wzniesioną na planie prostokąta o wymiarach 7,6 na 9,4 metra. Prócz przejazdu znajdują się w przyziemiu bramy dwa przejścia dla pieszych. Szerokie fryzy, oddzielające kondygnacje i blendowanie w dwu górnych oraz tarcze herbowe na najwyższym piętrze, a wreszcie prześwity strzelnicze o wykroju prostokątnym, kształtowały plastycznie wielką płaszczyznę ściany wschodniej. Podobnie uformowana, zwrócona ku miastu fasada zachodnia nie posiadała wielkiej wnęki, jaka znajdowała się po przeciwnej stronie i sięgała na wysokość trzech kondygnacji.
- Baszta maślankowa - Jedna z najwyższych wież znajdujących się w kompleksie zamku malborskiego. Wysunięta najdalej na północ spełniała rolę strażnicy. Wzniesiona w latach 1335 - 1340 na rzucie okrągłym o średnicy 8,68 m (28,8 m wysokości). Jej dach zwieńczony jest postacią kobiety ubijającej masło. Jest rekonstrukcja z 1906 roku. Z basztą związane są z nią liczne legendy. Jedna z nich mówi, że kiedyś Krzyżacy wprowadzili podatek od ubijania masła. Przeciwko tej decyzji zbuntowali się rajcy miejscy. Twierdzili, że z tego powodu wzrośnie cena masła, spadną zyski, a oni stracą klientów. Krzyżacy nie tolerując sprzeciwu i obawiając się dalszych zamieszek zamknęli buntowników w wysokiej wieży. Stąd nazwa. Baszta maślankowa. Obiektu nie można zwiedzać.
- System obronny Malborka - Stare miasto malborskie uzyskało już w XIII w. system obronny, który rozbudowywano systematycznie aż po czasy nowożytne.Ze średniowiecznych umocnień zachował się fragment ceglanych murów od wschodu, Brama św. Ducha (Garncarska) i relikty baszt, od południa Brama Mariacka oraz od zachodu mur oporowy wysoczyzny miejskiej, na którym oparte były niegdyś budynki spichrzowe.
- Kościół św. Jana z II połowy XIV w. – kościół odbudowano po zniszczeniach oblężniczych w latach 1467-1523. Wzniesiono kościół sześcioprzęsłowy, trójnawowy, z nawami o jednej wysokości (halowy), z wieżą stojącą przy południowej nawie. W 1635 roku zachodnie przęsło świątyni runęło na skutek wybuchu miny. Zamknięcie skróconej o jedno przęsło budowli pochodzi z 1668 roku.
- Szpital Jerozolimski z XVI-XVII w. (wpisany na listę World Monuments Watch 2006)
- Kościół św. Jerzego (obecnie pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy) – zbudowany w czasach polskich 1711-1712, zaprojektowany przez Jakuba Goraua. Prosta bryła, ze ścianami bocznymi o konstrukcji szkieletowej, barokowym hełmem wieży i portalem od strony ulicy Rzeźniczej. Do kościoła w 1926 roku dobudowano murowana salę parafialną (dom katechetyczny) na około 350 osób.
- Młyn Górny (Piekarski) – zbudowany w 1400 roku, na planie prostokąta o wymiarach 12,75 na 25,50m., przy grubości murów 1,35m. Jego dach odbudowany po pożarach w 1410 i 1718 roku. Na pierwotnym, wschodnim szczycie występuje bogate blenkowanie.
- Szkoła Łacińska – zbudowana w 1352 roku przez wielkiego mistrza Winricha von Kniprode, od XVI wieku do 1864 roku pełniła role szkoły, w której uczono początków łaciny. Zniszczona w czasie pożaru miasta 26.07.1899 r. Odbudowana w 1900 r. jako typowy magazyn. Obecnie zachowane fragmenty stanowią partie murów odwodowych, murowanych z cegły palonej na zaprawie wapiennej w wątku gotyckim. Przykład budowli sprzężonej z rytmem fortyfikacji miejskich z okresu średniowiecza.

